Stop 5: into the phoneChặng 5: lắp vào chiếc điện thoại

Once it is packaged and tested, a chip is a product with a price. The world bought US$630.5 billion of them in 2024, and they went into phones, computers, cars and servers worth far more. This last stop follows the chips to their buyers: what kinds there are, who has started designing their own, and who puts the A17 Pro into the iPhone 15 Pro.

Đóng gói và kiểm thử xong, con chip đã thành một món hàng có giá. Năm 2024, thế giới mua 630,5 tỷ USD chip, và số chip ấy đi vào điện thoại, máy tính, ô tô, máy chủ có tổng giá trị lớn hơn nhiều. Chặng cuối này theo con chip đến tay người mua: có những loại chip nào, ai đã bắt đầu tự thiết kế chip cho mình, và ai lắp con chip A17 Pro vào chiếc iPhone 15 Pro.

In this chapter

Trong chương này

• The seven kinds of chip, and how the chip market splits among them
• Why Google, Amazon, Microsoft, Meta and OpenAI now design chips of their own
• Who assembles the iPhone, and how little of each sale an assembler keeps
• What this last stop earns

• Bảy loại chip, và mỗi loại chiếm bao nhiêu phần thị trường
• Vì sao Google, Amazon, Microsoft, Meta và OpenAI giờ tự thiết kế chip
• Ai lắp ráp iPhone, và người lắp ráp giữ lại ít ỏi thế nào trên mỗi đồng bán ra
• Giá trị kinh tế được tạo ra ở công đoạn cuối này

Seven kinds of chip share the market

Bảy loại chip chia nhau thị trường

After packaging and test, chips go their separate ways as products, and World Semiconductor Trade Statistics (WSTS), the industry’s own count, sorts every chip sold into seven kinds. An iPhone 15 Pro carries most of them. The A17 Pro computes. Memory chips hold its data. Analog chips shape its radio signals and manage its power, and a motion sensor feels the phone tilt.

Qua khâu đóng gói và kiểm thử, các con chip rẽ sang những ngả riêng thành từng dòng sản phẩm, và World Semiconductor Trade Statistics (WSTS), tổ chức thống kê của ngành chip, xếp mọi con chip bán ra vào bảy loại. Trong một chiếc iPhone 15 Pro có mặt gần đủ các loại ấy. A17 Pro lo phần tính toán. Chip nhớ giữ dữ liệu cho nó. Chip analog (analog chip) xử lý tín hiệu vô tuyến và quản lý nguồn điện, còn một con chip cảm biến chuyển động nhận biết mỗi khi máy nghiêng.

Between them, the seven kinds sold US$630.5 billion in 2024.^7.1

Cộng cả bảy loại, doanh số chip năm 2024 đạt 630,5 tỷ USD.^7.1

The market has grown fast since. Chip sales reached about US$796 billion in 2025, and in June 2026 WSTS expected almost twice as much for 2026, about US$1.5 trillion, most of the rise coming from memory for AI.^7.2 By August, with half the year counted, chip sales had already reached US$702 billion, nearly as much as in all of 2025.^7.3

Từ đó đến nay, thị trường tăng rất nhanh. Doanh số chip đạt khoảng 796 tỷ USD năm 2025. Đến tháng 6/2026, WSTS dự báo cả năm 2026 sẽ đạt khoảng 1,5 nghìn tỷ USD, gần gấp đôi năm 2025, phần tăng thêm chủ yếu đến từ chip nhớ phục vụ AI.^7.2 Đến tháng 8, khi đã tính xong nửa đầu năm, doanh số chip đã đạt 702 tỷ USD, gần bằng cả năm 2025.^7.3

The two largest kinds are also the hardest to break into. Logic and memory are led by a small group of companies that are years ahead, so a newcomer can serve the new demand that grows around them but has little hope of owning a whole product from start to finish. Parts of the smaller lines, such as optoelectronics and sensors, are widely seen as more open, and chapter 9 turns to the doors a newcomer can realistically try.

Hai loại lớn nhất cũng là hai loại khó chen chân nhất. Chip logic và chip nhớ nằm trong tay một nhóm nhỏ các công ty đã đi trước nhiều năm. Người đến sau chỉ có thể phục vụ những nhu cầu mới nảy sinh quanh chúng, còn làm chủ trọn vẹn một sản phẩm từ đầu đến cuối thì gần như không có hy vọng. Một số ngách trong những dòng nhỏ hơn như quang điện tử hay cảm biến được nhiều người xem là rộng cửa hơn, và chương 9 sẽ bàn đến những cánh cửa mà người đến sau có cơ hội thực tế để bước vào.

Why cloud giants now design their own chips

Vì sao các ông lớn điện toán đám mây tự thiết kế chip

For decades the largest buyers of chips simply bought them. Now the companies that run the biggest cloud computing services, renting out servers, storage and AI tools over the internet, design chips of their own, for three reasons: chips that fit their work, a supply they can plan, and costs they control. Amazon Web Services (AWS), the largest, held 28 to 29% of the cloud market in 2025 and early 2026.^{7.4, 7.5} It still buys processors from Intel and AMD, but since 2018 it has also run servers on Graviton, a processor it designed itself.^7.6

Suốt nhiều thập kỷ, những khách hàng mua nhiều chip nhất chỉ việc mua. Nay các công ty vận hành những dịch vụ điện toán đám mây lớn nhất, tức cho thuê máy chủ, dung lượng lưu trữ và công cụ AI qua Internet, đã tự thiết kế chip cho mình. Lý do có ba: có chip khớp với việc của mình, chủ động nguồn cung và tự kiểm soát chi phí. Amazon Web Services (AWS), nhà cung cấp lớn nhất, nắm 28 đến 29% thị trường điện toán đám mây trong năm 2025 và đầu năm 2026.^{7.4, 7.5} AWS vẫn mua bộ xử lý của Intel và AMD, nhưng từ năm 2018 đã dùng thêm Graviton, bộ xử lý do chính AWS thiết kế, cho các máy chủ của mình.^7.6

Graviton does general work, like a central processing unit (CPU). Most of the others are application-specific integrated circuits (ASICs): chips built for one kind of work, which they do faster and on less power than a general-purpose CPU or GPU. Here the work is mostly AI, which makes them AI chips.

Graviton làm các việc tính toán đa dụng, như một CPU. Phần lớn những con chip còn lại là ASIC (chip thiết kế riêng cho một việc), làm việc ấy nhanh hơn và tốn ít điện hơn CPU hay GPU đa dụng. Ở đây việc ấy phần lớn là AI, nên chúng được gọi là chip AI (AI chip).

All three reasons hold for each of them. The first is fit. These companies run their own software at enormous scale, and AI work is not all alike: some models need vast computing power, others vast memory, and a chip shaped to the job does it better than a general one. The second is supply: owning the design lets them have chips made to order and plan how many they get. The third is cost, which they now control. The aim is not to beat NVIDIA, whose GPUs many of their models still run on, but to have chips made to measure for the rest. In the terms of chapter 2, they work like fabless designers: they design, and others make.

Cả ba lý do ấy đều đúng với từng công ty. Thứ nhất, chip phải khớp với việc. Các công ty này vận hành phần mềm của mình ở quy mô khổng lồ, mà các tác vụ AI lại không giống nhau: có mô hình cần sức tính toán cực lớn, có mô hình cần bộ nhớ cực lớn. Một con chip “may đo” cho đúng việc sẽ làm việc ấy tốt hơn một con chip đa dụng. Thứ hai là nguồn cung: nắm trong tay bản thiết kế, họ có thể đặt sản xuất theo đơn và chủ động được số chip mình cần. Thứ ba là chi phí, giờ đã nằm trong tầm kiểm soát của họ. Mục tiêu không phải là đánh bại NVIDIA (nhiều mô hình của họ vẫn chạy trên GPU của hãng này), mà là có chip may đo cho những phần việc còn lại. Theo cách gọi ở chương 2, họ hoạt động như những công ty fabless: tự thiết kế, còn việc sản xuất thì giao cho người khác.

Most of these chips are never sold on the open market. They run in their owners’ own data centres, or are rented out through their clouds: in 2025 Anthropic agreed to use up to a million Google TPUs through Google Cloud.^7.13

Phần lớn những con chip này không bao giờ được bán ra thị trường. Chúng chạy trong data center của các công ty ấy, hoặc được cho thuê qua dịch vụ đám mây. Chẳng hạn, năm 2025 Anthropic đã thỏa thuận sử dụng tới một triệu TPU của Google qua Google Cloud.^7.13

Into the phone

Lắp vào chiếc điện thoại

The A17 Pro has now passed every stop but one. Apple designed it with EDA software, on Arm’s processor architecture used under licence (chapter 3). TSMC made it at its 3 nm node, from bought-in wafers and chemicals (chapters 4 and 5), and packaged it as well, with the phone’s 8 GB of memory stacked on top (chapter 6).^7.14 All that remains is to build it into a phone.

Đến đây, con chip A17 Pro đã đi qua mọi chặng, chỉ còn chặng cuối. Apple thiết kế nó bằng phần mềm EDA trên kiến trúc bộ xử lý của Arm, dùng theo giấy phép (chương 3). TSMC sản xuất con chip ở tiến trình bán dẫn 3 nm (technology node), từ những tấm wafer và hóa chất mua từ bên ngoài (chương 4 và 5). Cũng chính TSMC đóng gói nó, với 8 GB bộ nhớ của máy xếp chồng ngay bên trên (chương 6).^7.14 Việc còn lại là lắp nó vào điện thoại.

Apple builds no phones itself. Contract manufacturers, known as electronics manufacturing services (EMS) companies, mount the chips on circuit boards and assemble the phones. Apple’s annual report names none of them. It says only that its hardware as a whole, from phones to computers, is made by outside companies located mainly in mainland China, India, Japan, South Korea, Taiwan and Vietnam.^7.15 For the iPhone 15 Pro, industry analysts fill in the names: it was assembled in China by Foxconn, also known as Hon Hai, and by Pegatron, and the Pro Max by Foxconn and Luxshare.^{7.16, 7.17} Foxconn alone assembled about 60% of all iPhone 15s.^7.18

Apple không tự lắp ráp chiếc điện thoại nào. Việc gắn chip lên bo mạch và lắp thành máy do các công ty sản xuất theo hợp đồng, gọi là EMS, đảm nhận. Báo cáo thường niên của Apple không nêu tên công ty nào trong số đó. Báo cáo chỉ cho biết toàn bộ phần cứng của hãng, từ điện thoại đến máy tính, do các công ty bên ngoài làm ra, chủ yếu ở Trung Quốc đại lục, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Việt Nam.^7.15 Với iPhone 15 Pro, tên của họ do giới phân tích trong ngành nêu ra: máy được Foxconn (còn gọi là Hon Hai) và Pegatron lắp ráp ở Trung Quốc, còn bản Pro Max do Foxconn và Luxshare lắp ráp.^{7.16, 7.17} Riêng Foxconn lắp ráp khoảng 60% số máy iPhone 15, tính chung mọi mẫu.^7.18

Where iPhones are made keeps shifting. The cheaper iPhone 15 models were also assembled in India, by Foxconn and by Tata, and the Pro models followed with the iPhone 16 in 2024.^{7.19, 7.20, 7.17}

Nơi lắp ráp iPhone vẫn đang dịch chuyển. Các mẫu iPhone 15 rẻ hơn còn được Foxconn và Tata lắp ráp ở Ấn Độ, và đến iPhone 16 năm 2024 thì các mẫu Pro cũng theo chân.^{7.19, 7.20, 7.17}

At this stop the chips’ value multiplies. The US$630.5 billion of chips sold in 2024 went into electronics: the world made about US$2.27 trillion of electronics hardware that year, a total that adds the chips and other parts to the finished equipment.^7.21 Yet the companies that put the devices together keep the thinnest slice of all. Foxconn’s gross margin, the measure chapter 2 set out, was about 6%: 6.25% in 2024, on revenue of NT$6.86 trillion, and 6.15% in 2025. Of every NT$100 it took in, about NT$94 paid for the parts and the work.^{7.22, 7.23}

Ở chặng này, giá trị của con chip được nhân lên. Số chip trị giá 630,5 tỷ USD bán ra năm 2024 đi vào các thiết bị điện tử: năm ấy thế giới làm ra lượng phần cứng điện tử trị giá khoảng 2,27 nghìn tỷ USD, con số cộng cả thiết bị thành phẩm lẫn chip và các linh kiện khác.^7.21 Thế nhưng những công ty lắp ráp thiết bị lại giữ phần mỏng nhất. Biên lợi nhuận gộp của Foxconn, thước đo đã nói ở chương 2, chỉ khoảng 6%: 6,25% năm 2024, trên doanh thu 6,86 nghìn tỷ Đài tệ, và 6,15% năm 2025. Cứ 100 Đài tệ thu về thì khoảng 94 Đài tệ đã trả cho linh kiện và công lắp ráp.^{7.22, 7.23}

That margin covers the whole company, and phones are only part of it: in 2025 Foxconn’s cloud and networking products, AI servers among them, outsold its consumer electronics for the first time.^7.23 Companies that sell chips keep far more: 22 to 58% for IDMs, which design and make their own chips, and 50 to 75% for fabless designers (2024).^7.24 That gap is the subject of chapter 8.

Biên lợi nhuận ấy tính cho cả tập đoàn, và điện thoại chỉ là một phần: năm 2025, lần đầu tiên doanh thu nhóm sản phẩm điện toán đám mây và mạng của Foxconn, trong đó có máy chủ AI, vượt nhóm điện tử tiêu dùng.^7.23 Các công ty bán chip giữ lại nhiều hơn hẳn: 22 đến 58% với các IDM, tức những công ty vừa thiết kế vừa sản xuất chip, và 50 đến 75% với các công ty fabless (năm 2024).^7.24 Khoảng cách ấy là chủ đề của chương 8.

What this stop earns

Giá trị kinh tế được tạo ra ở công đoạn này

The chip market is where the whole value chain is finally paid: the price of each chip sold covers its design, its making and its package. A chip made for its designer’s own products, like the A17 Pro, is never sold; its cost is paid through the price of the phone.

Thị trường chip là nơi rốt cuộc cả chuỗi giá trị được trả tiền: giá mỗi con chip bán ra đã gồm chi phí thiết kế, sản xuất và đóng gói nó. Con chip mà một công ty thiết kế cho sản phẩm của chính mình, như A17 Pro, thì không bao giờ được bán ra; chi phí của nó được trả qua giá của chiếc điện thoại.